Ο τίτλος δεν είναι έκφραση κολακείας. Στις τελευταίες εκλογές δεν ψήφισα κανέναν από τους τρεις, ούτε τα κόμματά τους. Είναι ένα «ευχαριστώ» προς τον Φειδία για την ενημέρωση που προσέφερε και μια αναγνώριση της προσπάθειας του Λουκά Φουρλά και του Μιχάλη Χατζηπαντέλα να στηρίξουν τη μείωση του καπνίσματος.
Ευχαριστώ τον Φειδία γιατί, μέσα από τα βίντεό του, έμαθα με απλό και κατανοητό τρόπο ποιοι ψήφισαν υπέρ και ποιοι κατά της αύξησης της φορολογίας στα τσιγάρα. Πρόκειται για ένα μέτρο που η επιστημονική κοινότητα, μέσα από πολυάριθμες μελέτες, θεωρεί αποτελεσματικό εργαλείο περιορισμού του καπνίσματος, ιδιαίτερα όσον αφορά την έναρξή του από νέους ανθρώπους.
Ο Φειδίας αποφάσισε να ψηφίσει εναντίον. Είναι δικαίωμά του ως εκλεγμένου εκπροσώπου. Προσωπικά όμως, σε ζητήματα δημόσιας υγείας, όπου υπάρχει ισχυρή και τεκμηριωμένη επιστημονική συναίνεση, θα προτιμούσα να υπερισχύουν τα δεδομένα και τα αποδεδειγμένα οφέλη για την υγεία του πληθυσμού.
Το πραγματικό ερώτημα
Αυτό που με ξένισε περισσότερο ήταν το επιχείρημα ότι, αν αυξηθεί η φορολογία στα τσιγάρα, περισσότεροι θα τα αγοράζουν από τα κατεχόμενα.
Προσωπικά το βρίσκω άσχετο με το βασικό ερώτημα.
Το ουσιαστικό ερώτημα είναι ένα: Η αύξηση της φορολογίας μειώνει ή όχι το κάπνισμα;
Αν η απάντηση είναι «ναι», τότε η συζήτηση πρέπει να ξεκινά και να τελειώνει εκεί.
Η αγορά τσιγάρων από τα κατεχόμενα είναι ένα διαφορετικό πρόβλημα, το οποίο χρειάζεται τις δικές του λύσεις. Δεν αποτελεί επιχείρημα εναντίον ενός μέτρου δημόσιας υγείας. Διαφορετικά, κάθε φορά που υπάρχει παραβίαση ενός νόμου, θα καταλήγουμε να μην εφαρμόζουμε το μέτρο επειδή κάποιοι θα βρουν τρόπο να το παρακάμψουν.
Μια προσπάθεια που άξιζε στήριξη
Εν πάση περιπτώσει, ευχαριστούμε τον Μιχάλη Χατζηπαντέλα και τον Λουκά Φουρλά που προσπάθησαν.
Προσπάθησαν να μειώσουν τον αριθμό των νέων που ξεκινούν το κάπνισμα, να περιορίσουν τη συνολική κατανάλωση τσιγάρων και να δώσουν ένα επιπλέον κίνητρο σε όσους προσπαθούν να το διακόψουν, να το περιορίσουν ή να μην το αρχίσουν ποτέ.
Δεν αρκεί μόνο η εκπαίδευση
Ας μη χρησιμοποιηθεί ως αντεπιχείρημα το γνωστό κυπριακό:
«Να τους διδάξουμε στο σχολείο και δεν θα καπνίζουν».
Αν αυτό λειτουργούσε τόσο απλά, οι χώρες δεν θα επένδυαν σε φορολογικά μέτρα, περιορισμούς στη διαφήμιση, προειδοποιήσεις στα πακέτα και δεκάδες άλλες πολιτικές που βασίζονται σε δεδομένα δεκαετιών.
Η εκπαίδευση είναι σημαντική. Πολύ σημαντική.
Όμως οι συμπεριφορές που σχετίζονται με την υγεία, όπως το κάπνισμα, δεν αλλάζουν μόνο με μαθήματα, ακόμη και αν αυτά γίνονται κάθε χρόνο. Αν άλλαζαν έτσι, οι ειδικοί της δημόσιας υγείας θα ζητούσαν περισσότερη διδασκαλία και όχι αυξήσεις φόρων, αντικαπνιστική νομοθεσία, περιορισμούς στη διαφήμιση και άλλες παρεμβάσεις που έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές.
Οι απόψεις και τα δεδομένα
Καλό είναι να έχουμε προσωπικές απόψεις.
Ακόμη καλύτερο είναι, όταν ψηφίζουμε για θέματα δημόσιας υγείας, να συμβουλευόμαστε τις μελέτες.
Οι προσωπικές απόψεις μπορεί να ακούγονται ωραία στα βίντεο και στα πάνελ.
Τα επιστημονικά δεδομένα όμως είναι αυτά που, συνήθως, σώζουν ζωές.
Δρ Σούλα Ιωάννου
Προαγωγή Υγείας